รายละเอียดกิจกรรม

หากเคยได้ยินประเพณีอุ้มพระพุทธรูปลงน้ำ ต้องรู้จักวัดแห่งนี้ ที่นี่เป็นสถานที่ประดิษฐาน "พระพุทธมหาธรรมราชา" พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องศิลปะสมัยลพบุรี ตามประวัติชาวบ้านพบพระพุทธรูปองค์นี้ในแม่น้ำป่าสักบริเวณหน้าวัด จึงได้อัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดไตรภูมิ ต่อมาพระพุทธรูปได้หายไป และมีผู้พบในแม่น้ำบริเวณเดียวกับที่พบครั้งแรก นับจากนั้นจึงเกิดเป็นประเพณีของจังหวัด โดยผู้ว่าราชการจังหวัดจะเป็นผู้อุ้มพระพุทธรูปลงไปยังก้นแม่น้ำแล้วโผล่ขึ้นมา ทำเช่นนี้จนครบทั้ง 4 ทิศ ถือว่าเป็นสิริมงคลแก่จังหวัด และถ้าไม่ได้กระทำพิธีอุ้มพระดำน้ำจะเกิดฝนแล้ง สำหรับพิธีอุ้มพระดำน้ำนี้จะทำในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ความงดงามของพระพุทธมหาธรรมราชา อันเป็นที่เคารพบูชาของคนเพชรบูรณ์นั้น เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิสมัยลพบุรี หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ หน้าตักกว้าง 13 นิ้ว สูง 18 นิ้ว ไม่มีฐาน พระพักตร์กว้าง มีลักษณะเป็นเหลี่ยม พระโอษฐ์แบะ แลดูน่าเกรงขาม พระกรรณยาวเกือบจรดพระอังสา ประดิษฐานบนโต๊ะบูชาในศาลาไม้ มีจำนวนสององค์ องค์จริงคือองค์บนสุด ส่วนองค์ที่อยู่ด้านล่างหล่อจำลอง ขึ้นใหม่เพื่อใช้ประกอบพิธีอุ้มพระดำน้ำ เนื่องจากองค์จริงหล่อด้วยสัมฤทธิ์ เมื่อนำลงดำน้ำบ่อย ๆ อาจทำให้องค์พระหมองคล้ำหรือชำรุดเสียหาย ตำนานแห่งองค์พระ ตำนานเล่าว่าพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 กษัตริย์แห่งนครธมได้พระราชทานพระพุทธมหาธรรมราชาแก่พ่อขุนผาเมือง เจ้าเมืองราด ในครั้งที่ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางสิงขรมหาเทวี พระธิดาของพระองค์ เพื่อเป็นพระคู่บ้านคู่เมือง แต่หลังจากพ่อขุนผาเมืองและพ่อขุนบางกลางหาว เจ้าเมืองบางยาง ร่วมกันกอบกู้อิสรภาพให้แก่คนไทย พระนางสิงขรมหาเทวีทรงแค้นเคืองมาก จึงเผาเมืองราดจนย่อยยับ เสนาอำมาตย์ต้องอัญเชิญพระพุทธมหาธรรมราชาหลบหนีไฟ โดยล่องแพมาตามแม่น้ำป่าสัก แต่เนื่องจากแม่น้ำมีความคดเคี้ยว ประกอบกับกระแสน้ำไหลเชี่ยวกราก ทำให้แพแตก องค์พระจมหายไปในแม่น้ำ จนกระทั่งชาวประมงไปพบเข้าและอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดแห่งนี้ เพื่อให้ผู้คนได้กราบไหว้สักการะ อีกทั้งช่วงสงกรานต์ของทุกปีชาวเพชรบูรณ์จะร่วมกันสรงน้ำพระพุทธมหาธรรมราชาเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตอีกด้วย ที่ตั้ง : ถนนเพชรเจริญ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดเพชรบูรณ์